Ο Νικόλαος Εμμ. Παλιεράκης (π. 1855-1925), δευτερότοκος[;] γιός του Πηγιανού αγρότη υπήρξε ένα πρόσωπο πραγματικά σπουδαίο. Το επίθετο αναφέρεται εδώ τόσο με την αρχική του έννοια ( σπουδασμένος ) όσο και με τη σημερινή ( σημαντικός ) . Διδάκτορας της φιλολογίας, βαθύς γνώστης της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και γλωσσομαθής, ανέπτυξε ασυνήθιστη δράση, εκπαιδευτική και εθνική. Αρκεί να λεχθεί ότι για την εθνική του προσφορά του απονεμήθηκε ο μεγαλόσταυρος της τιμής, κάτι που έχει γίνει για 69 μόνο πρόσωπα από τη σύσταση του ελληνικού κράτους.
Μόλις ο Νικόλαος Παλιεράκης πήρε το διδακτορικό του, ήρθε αμέσως στο Ρέθυμνο ( Φεβρουάριος 1883 ) και το έργο του δεν άργησε να φανεί. Είναι αυτός που πρωτοστάτησε στην ίδρυση του περίφημου Θεατρικού Συλλόγου «Αι Μούσαι», ενός σωματείου με πρωτοφανείς για την εποχή πρωτοβουλίες. Είναι το σωματείο που πρώτο οργάνωσε το 1885 – μέσα στην τουρκοκρατία δηλαδή – τις εκδηλώσεις για την επέτειο του Αρκαδίου, με ομιλίες, καταθέσεις στεφάνων, λαμπαδηδρομίες κλπ. Το 1889 του ανατέθηκε μια εθνικής σημασίας αποστολή : η διάσωση και διάδοση της ελληνικής γλώσσας στην τότε τουρκοκρατούμενη περιοχή που σήμερα αποτελεί το λεγόμενο Κράτος των Σκοπίων. Ύστερα από τέσσερα χρόνια – και ενώ ήταν γυμνασιάρχης στην πόλη Μοναστήρι – η δράση του γίνεται γνωστή και ο ίδιος φυλακίζεται και βασανίζεται. Η διάσωση του, παρότι αποτέλεσε πρώτιστο θέμα για την ελληνική διπλωματία, έγινε δυνατή μόνο ύστερα από δέκα μήνες. Κρίθηκε τότε σκόπιμο να πάει στη Γερμανία για μεταπτυχιακές σπουδές.
Με την επάνοδο του Παλιεράκη στην Κρήτη, παρουσιάζεται το φαινόμενο να τον διεκδικούν πεισματικά για τη θέση του Γυμνασιάρχη οι δύο μεγάλες πόλεις. Με την εν τω μεταξύ θέσπιση της Κρητικής Πολιτείας, και ενώ υπηρετεί στα Χανιά, γίνεται Γενικός Επιθεωρητής της Εκπαίδευσης στο αυτόνομο νησί (1902) . Όταν η Κρήτη έγινε ελληνική, ήταν φυσικό να τον πάρει η Αθήνα, η πρωτεύουσα του κράτους. Εκεί και πέθανε ξαφνικά, λίγο πριν συνταξιοδοτηθεί. Τάφηκε δημοσία δαπάνη, με μεγάλες τιμές, ασυνήθιστες για πρόσωπα που δεν είχαν επίσημη θέση.
Μόλις ο Νικόλαος Παλιεράκης πήρε το διδακτορικό του, ήρθε αμέσως στο Ρέθυμνο ( Φεβρουάριος 1883 ) και το έργο του δεν άργησε να φανεί. Είναι αυτός που πρωτοστάτησε στην ίδρυση του περίφημου Θεατρικού Συλλόγου «Αι Μούσαι», ενός σωματείου με πρωτοφανείς για την εποχή πρωτοβουλίες. Είναι το σωματείο που πρώτο οργάνωσε το 1885 – μέσα στην τουρκοκρατία δηλαδή – τις εκδηλώσεις για την επέτειο του Αρκαδίου, με ομιλίες, καταθέσεις στεφάνων, λαμπαδηδρομίες κλπ. Το 1889 του ανατέθηκε μια εθνικής σημασίας αποστολή : η διάσωση και διάδοση της ελληνικής γλώσσας στην τότε τουρκοκρατούμενη περιοχή που σήμερα αποτελεί το λεγόμενο Κράτος των Σκοπίων. Ύστερα από τέσσερα χρόνια – και ενώ ήταν γυμνασιάρχης στην πόλη Μοναστήρι – η δράση του γίνεται γνωστή και ο ίδιος φυλακίζεται και βασανίζεται. Η διάσωση του, παρότι αποτέλεσε πρώτιστο θέμα για την ελληνική διπλωματία, έγινε δυνατή μόνο ύστερα από δέκα μήνες. Κρίθηκε τότε σκόπιμο να πάει στη Γερμανία για μεταπτυχιακές σπουδές.
Με την επάνοδο του Παλιεράκη στην Κρήτη, παρουσιάζεται το φαινόμενο να τον διεκδικούν πεισματικά για τη θέση του Γυμνασιάρχη οι δύο μεγάλες πόλεις. Με την εν τω μεταξύ θέσπιση της Κρητικής Πολιτείας, και ενώ υπηρετεί στα Χανιά, γίνεται Γενικός Επιθεωρητής της Εκπαίδευσης στο αυτόνομο νησί (1902) . Όταν η Κρήτη έγινε ελληνική, ήταν φυσικό να τον πάρει η Αθήνα, η πρωτεύουσα του κράτους. Εκεί και πέθανε ξαφνικά, λίγο πριν συνταξιοδοτηθεί. Τάφηκε δημοσία δαπάνη, με μεγάλες τιμές, ασυνήθιστες για πρόσωπα που δεν είχαν επίσημη θέση.
.gif)
.gif)
